Kurdî | عربــي | كوردي |
Destpêk | Nûçe |   Gotar | Kurdistanî | Sport | Behîdarî | Pîrozbahî | Reportag | Cand u Huner | Peywendî | Erşîf| Link
  Kurdistanî


Heyder Şeşo: Pêwîst e Heşda Şeibî riya Şingal – Herêma

Heşda Şeibî: Hêzên Amerîkî di armanca me de ne!

500 keç û jinên hatine rizgarkirin dê ji Almanya re bên rêkirin!

Tarîxa referandum û hilbijartinên Herêma Kurdistanê diyar bû

Rêzdar Dilşad Barzani u Babe şêx u şandê Blindê Kurdên Êzidî sere

PDK-S: Me kiryarên PYDê ligel Nûneratiya Kurdistanê li Berlînê gotûbêj kir

Mesûd Barzanî beşdarî Konferansa Ewlekariya Cîhanê dibe

Serokê Herêma Kurdistanê rêzdar Mesûd Barzanî ra/Eskerê Boyîk, nivîskar

Navroka daxuyaniya dawiya civîna civata Serkirdatiya PDKê/Masrour Barzani

Barzanî: Pişta me bigirin da ku em armancên xwe bidest bixin..Oland: Emê
  Cand u Huner


Rabe kurdo rabe!
ربما تحتوي الصورة على: ‏‏شخص واحد‏، و‏‏لقطة قريبة‏‏‏

HEWAR.Tosinê Reşîd
ربما تحتوي الصورة على: ‏‏شخص واحد‏، و‏‏لحية‏‏‏

MALA ME!/Prîskê Mihoyî.

Li Benda Xapînê Helbesta . Dr Xezel Elmacidî Wergêrana . Hasan Silêvani

Partîzan û şerrvan/Ahmed Balayi

şova jiyanê/ ‏‎Ahmed Balayi‎‏.
  Pîrozbahî


Salvegera Rojnama Kurdîstan /Solin Hacador

Birêz Xwişk û Birahên Êzîdî;Solîn Hacador

Cêgirê serokê Parlementoya Kurdistanê salvegera raperîna Duhokê pîroz dike
ÕæÑÉ şıDr. Jaffar Ibrahim Eminkiış.


Çarşema Sor cejna Sersala Êzdiyan



Mecîdê Heso
Bi dirêjiya dîroka xwe, gelê Kurd wekî netew bi hemû ol û bîrûbaweran ve bi giştî û ola Êzîdîyan bi taybet çendîn karesat bi serî hatine.
Ji encamê ferman,talan, şewitandin,kuştin û birîna, yên ku Êzîdî bi egerên olî û neteweyî tûşbûyîn, hîç dekûmêntên nivîskî li cem nemayîne.

Destnîşankirina destpêka cejin û tewaf, rêûresmên vê ola kevin.Ta niha wateya hind sembol û elementên di gêrana rêûresmên Êzîdiyan de bi kar tên, cihê gengeşe û danûstandinê ne. Çavkaniyên li ber dest behra pitir ji wan ne cihê bawiryêne, ji ber ku hind nivîskar, girêdayî hind bîrûbawiryanin ku diserî de li dijî hebûna neteweya Kurdin û paşî lidijî wan bîrûbaweryên kevnên li cem Êzîdyanin, ew bîrûbaweriyên ku herdemê ku werarê bikin dê serçavkên din yên netewebûnê bi xwe ve girêdin û hesta neteweyî xurtkin. 

Berovajî jî diriste,ango çend bîra neteweyî pêşkeftiye, çendî Êzîdyatiyê jî xwe ji qunçikên tarî derxistiye der û xelekên winda ji dîroka me derxstîne û bûye gencînek bi hêz ji alê parastinakultûr û reseniya dîroka şaristanî li cem Kurdan, ku heyanî niha piraniya şûnewarên wan şaristaniya li Kurdistanê mîna kopên çiyayên Kurdistanê di serbilind û xweragirin.
Yên ku li cem Êzîdîyan mayîn hijmarek têkistên devkîne,ku di sîngê rîhsipîyan de hatîn parastin.
Her lêkolînek zanistî pirensîpên xwe yên tîyorî û piraktîkî hene.Raste Êzîdîyan hiç dekomêntên nivîskî nemayîne,lê mîtolojiyek taybet û pir balkêş heye. Ji alê erkolojî ve şun pencên vê olê liser şaristaniya kevna Kurdustanê xuyaû aşkiraye. Bi sedan şûnwar li Kurdistanê vê rastiyê berçav dikin.jiblî vê yekê ger mîtolojiya niha Êzîdîyan bawerîpê hey, berawird bikîn digel ya miletên din yên wî ser demî dê nêzîkyekê yan mînahevyekê di navbera wan de bînîn.Baştirîn mînak cejna serê salê ye ku bi "Çarşema Sor" tênasîn, mezintirîn cejna Êzîdîya ye.

Cejna sersala Êzîdîyan di keve çarşema yekê ji salnameya rojhilatî. Li pey mîtolojiya Êzîdîyan her sal Xudê, xwedawendekî"milyaketekî"ji heft xwedawendên xwe dihinêre ser erdî, jiboyî ku li wê salê serperiştiya sîstemê jiyanê bigre dest xwe. Êzîdî piştî gelek duayên xwe dibêjin :"Ya milyaketên ber salê, hûn me sitar bikin ji qedayê ji belayê". Bawerya Êzîdîyan wiloye ku bi hatina vî xwedawendî, erd bi xeml û xêz dikeve, giyanewer û sirûşt bi dest pêka vê dem salê avis dibe, bi vê helkefta pîroz şahî û cejin li her derê tên gêran.Pendek pêşînan heye di bêje" Melik zên hat xwarê, deng kir li biharê, ne li hêre tenê bigre heya bi çiyayê Şengalê ".Di mîtolojya Êzîdîyan de hatiye ku nîsan bûka hemû mehaye, Xwedawend têde zewicîne, ji ber hindê jinînan û zewac li vê meha pîroz de herame.

Erkolojiyê ferensî "kontîno", yê ku şarezayek mezin di warê jiyana Asûrî û Babilyan de hey, sebaret hebûna vê cejnê li cem van herdû miletên navbirî dibêje ku:"Sexmeratî jinînana pîroz di vê cejnê de, li gişt peristgehên Babilî û Asûriyên kevin de, nivêj û rêûresmên xwezayî dihatin lidarxistin.cotekî xwedawendan bi vî karî radibûn,yan şûna wan dû kahinên din yên nêr û mê parçek vê ·anogeryê her sal pê·kêşdikir .

Lêkolînvanê Ingilîzî Corc rû dibêje ku:" Berê miletên kevin,bi rêya jinînana pîroz a xwedawendan,berê moletên kevin ji zîdebûna verêja xelik,pez,dxil û danê xwe pişt rast dibûn.Ew jinînan jî her sal bi keyîv û xweşî li bîr di hat",dîsan dibêje ku"Her sal bihar mîna behiştê bû bo Somerî û Ekedya, wî çaxî çavê her kesî li wan rêûresman bûn yên ku bi dirêjiya-11 rojan-li Payîtextî dihatin sazkirin û li darxistin, hêvî û mirazên her hawilatiyekî mezobotamî bi vê cejnê ve girê dayî bûn".

Tewafên Êzîdîyan, yên ku Îroj bi dirêjiya meha nîsanê, li her gundekî tên gêran û bi coşek mezin li her ciyekî Êzîdî lê dijîn tên pîrozkirin, dîsan ew kernevala ku linîsana li bajarê musil niha jî tê gêran, ku bi paytexta Asûriayan di hat hijmartin, girêdayî hevin, her dû jî paşmayên mîtolojiyek pir kevnarin.
Êzîdî dibêjin axkolan di vê meha pîroz de herame, jiberku vê mehê erdî avise, sebaret vê yekê"kontîno" dibêje ku:"di koka xwe de ev cejn ya xwezayî bû, bi dû rengan di hat pîrozkirin, yekem: behîdariya sirûştî(xwezayî)li ser hemû tiştên jîndar, diwem: şahîgêrana sirûştî ye bi vegeryana jiyana her tiştî.Êzîdî jî di vê cejnê de, ji aliyekî keyfê dikin û ji alek din ve miryên xwe li bîr tînin.Êvara cejnê her malek nanek taybet dipêjin ku jêre dibêjin sewik, piştî ku her jimarek wan sewikan binavê miryekî(a) xwe bi navdikin, li ser malên gundiyên xwe belav dikin.sibeyîka cejnê di germe germa pîroziyan de, jinên gundî bi buxçikên pirî zad û fêkî ve qesta goristana gundî dikin.Malxoyên malan jî her yek qesta nav zeviya xwe dike û qaçikên hîkênbi renga xemilandîn li nav çandinîyên xwe belav dikin.bêrîvan jî mastê wê rojê dikin hêvênê hemû salê û tevaya wê rojê berxikan berdidin ber makan da ku bi vê cena pîroz mêjanê bikin ji ber ku şîrê wê rojê tenduristiye.helbet wê rojê xelatek başpêşkêşî şivanan dikin.
Berî çavê rojê zerbe ku Êzîdî dibêjinê çavê şêşims,pêwîste her malekê serderyên xwe xemilandibin bi qaçikên hikên rengîn û kulîlkên nîsanê yên sor. Êzîdî rêzgirtin û xemla jiyanê bi rengînkirina hîkan derdibirin(tînin ziman).

Çima hêk bo vê mebesta pîroz bikartên?.

Ji ber ku hîk jêderê jiyanê ye û her jiyanliberek ji hîkê dirist dibe.
Berê Iraniyên kevin jî ev cejne hebû û her bi heman navî, her sal li çarşema dawiyê ji salê anku digel cejna Newrozê,niha hindî û elmanî jî li jêr navên cuda, lê her bi xemiladina hîkan vê cejnê pîroz dikin. Ji ber vê yekê ez jî bawer dikim ku serçavkên vê cejnê gelek dikevnin,jiber ku vedgeryên serdemê peydabûna bîrûbaweriyên miletên Arî.
Êvara cejnê li lalişa pîroz Qewil û sirûdên olî tên gotin û sema tê gêran(kê·an),çirayekî mezin tê helkirin û ji agirê wî çiray çendîn fitîl li ser nîşangehên xasan li geliyê lalişê tên vêxistin,di gel ku roj perên xwe dadhêle û ber bi avabûnê ve diçe li geliyê pîroz dîmenekê fantazî dirist dibe û dibe kernevala rengan.

*roja 3/nîsan/1999án di rojnama Özgürpolotîk de "pişka Kudrî" hat weşanden.


Çavkanî: www.lalish.de

Dema weşandinê di Malpera www.xetara.com de: 03.12.2007




 
Destpêk | Nûçe |   Gotar | Kurdistanî | Sport | Behîdarî | Pîrozbahî | Reportag | Cand u Huner | Peywendî | Erşîf| Link
ji bilî nivîs û daxuyaniyên ku bi navê www.hekar.net tên belavkirin,
her nivîskarek berpirsê naveroka nivîsa xwe ye!